1

KWF wil ongeneeslijk zieken beter begeleiden, ook focus op ‘kwaliteit van sterven’

Artsen en verpleegkundigen moeten meer aandacht krijgen voor patiënten die niet meer beter worden. Kankerfonds KWF begint daarom een opleiding palliatieve zorg, waarin niet het genezen van de ziekte maar een waardig levenseinde centraal staat.

“Er is altijd heel veel aandacht voor het lichaam bij mensen die ongeneeslijk ziek zijn – pijn, benauwdheid – maar wij vinden dat de psychologische kanten veel meer aandacht nodig hebben in de opleiding”, zegt longarts Sander de Hosson van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen, een van de initiatiefnemers van het programma.

“Niet de tumor moet centraal staan, maar de hele mens. Dat heb ik echt wel moeten leren in de praktijk. Toen ik werd opgeleid had ik een week over palliatieve zorg en in mijn vervolgopleiding een uurtje, terwijl 40 procent van mijn vak eruit bestaat.”

Uit onderzoek blijkt dat twee derde van de zorgprofessionals zich onvoldoende geschoold vindt op dit gebied. Dat merken de patiënten ook: bijna een derde mist na een slechtnieuwsgesprek adequate steun.

(Bron en volledig artikel: NOS)




Check of kankergen in familie zit moet slachtoffers voorkomen

In sommige families kunnen borst-, eierstok-, en prostaatkanker vaker voorkomen dan in andere families. Om die vormen in een vroegtijdig stadium op te sporen, is Borstkankervereniging Nederland vandaag begonnen met een campagne.

Dat deze vormen van kanker bij de ene familie vaker voorkomen dan bij de andere heeft te maken met een mutatie van het zogeheten BCRA-gen, zegt Deborah Ligtenberg in het NOS Radio 1 Journaal. Zij is projectleider van de campagne. “Er kan een een foutje zijn in het BRCA1 of BCRA2-gen”, legt ze uit. “Daardoor ben je minder goed beschermd tegen deze vormen van kanker.”

Hoeveel mensen in Nederland precies dat gemuteerde gen bij zich dragen, is niet duidelijk. “Omdat er geen registratie is”, zegt Ligtenberg. Ze zegt dat uit onderzoek blijkt dat het om ongeveer 1 op de 300 Nederlanders gaat. “Dus dat zijn veel mensen.”

(Bron en verder lezen: NOS)




Welke soorten huidkanker zijn er?

Een vlekje, plekje of knobbeltje op je huid dat er anders uitziet dan normaal. Is het onschuldig of is het huidkanker? Hieronder lees je hoe je huidkanker kunt herkennen en welke soorten huidkanker er zijn.

Huidkanker is een van de meest voorkomende kankersoorten. Ongeveer 1 op de 6 Nederlanders krijgt huidkanker. De belangrijkste oorzaak van huidkanker is veel in de zon zijn.

Foto: De Ingenieur

Er zijn verschillende soorten huidkanker:

Basaalcelcarcinoom

Een basaalcelcarcinoom of basaalcelkanker is de meest voorkomende soort huidkanker. Dit is de minst gevaarlijke vorm van huidkanker. Deze vorm van huidkanker zaait bijna nooit uit. Wel moet hij behandeld worden omdat hij anders diep de huid kan groeien.

Lees ook de uitgebreide informatie over basaalcelcarcinoom.

Plaveiselcelcarcinoom

Ongeveer 15% van alle huidtumoren is een plaveiselcelcarcinoom of plaveiselcelkanker. Plaveiselcelcarcinomen kunnen uitzaaien.

Lees ook de uitgebreide informatie over plaveiselcelcarcinoom.

Een melanoom.
Foto: Huidziekten.nl

Melanoom

Ruim 12% van alle soorten huidkanker is melanoom. Een melanoom ontstaat meestal uit een ‘gave’ huid, maar kan ook ontstaan uit een bestaande moedervlek. Een melanoom zaait sneller uit dan andere vormen van huidkanker, omdat het een agressieve vorm van huidkanker is.

Lees ook de uitgebreide informatie over melanoom.

Zeldzame vormen van huidkanker

Er zijn ook vormen van huidkanker die heel weinig voorkomen, zoals merkelcelcarcinoomtalgkliercarcinoom en atypisch fibroxanthoom

Hoe herken je huidkanker?

Huidkanker komt het meest voor op plekken van het lichaam die veel in de zon komen zoals het gezicht, de romp, de handen, de armen en de benen. Elk soort huidkanker ziet er anders uit.

Plaveiselcelcarcinoom en basaalcelcarcinoom zijn vaak bobbeltjes met een lichtere kleur, bijvoorbeeld bleekroze of rozerood. Bekijk hier hoe een basaalcelcarcinoom of een plaveiselcelcarcinoom er uit kan zien.

Een melanoom heeft vaak meerdere kleuren zoals verschillende tinten bruin of zwart, maar kan ook rood zijn. Bekijk hier hoe een melanoom er uit kan zien.

Tekst gaat verder onder de advertentie


Hoe ontstaat huidkanker?

Huidkanker ontstaat meestal door uv-straling uit zonlicht of straling van de zonnebank. Maar ook andere dingen kunnen de kans op huidkanker vergroten zoals het huidtype of erfelijke factoren. De risicofactoren voor huidkanker verschillen per soort.

Voorstadium van huidkanker

Er bestaan afwijkingen van de huid die nog geen huidkanker zijn, maar dit wel kunnen worden. Dat heet een voorstadium van kanker.

Voorstadia van plaveiselcelcarcinoom zijn actinische keratose en de ziekte van Bowen. Bij beide aandoeningen is er sprake van zonlichtbeschadigingen van de huid.

Uitgezaaide huidkanker

Huidkanker kan uitzaaien. Dat gebeurt meestal het eerst naar de lymfeklieren in de buurt van de tumor. Vervolgens kunnen de uitzaaiingen overal in het lichaam terecht komen. Basaalcelcarcinoom zaait bijna nooit uit.

Afbeelding: Vriendin.nl

Behandeling van huidkanker

Een operatie is de meest gegeven behandeling bij huidkanker. Dan snijdt de arts het plekje weg. Als dit niet kan of er uitzaaiingen zijn, zijn er vaak andere behandelingen mogelijk.

Veel basaalcelcarcinomen kunnen met een zalf behandeld worden.

Overleving van huidkanker

Hoe de vooruitzichten bij huidkanker zijn, is afhankelijk van het soort huidkanker, hoe groot de tumor is en of er uitzaaiingen zijn.

Van een basaalcelcarcinoom genezen bijna alle mensen. Bij plaveiselcelcarcinoom en melanoom zijn de vooruitzichten het best als er geen uitzaaiingen zijn. Uitgezaaid melanoom heeft een slechte prognose.

(Bron en meer informatie: Kanker.nl)



Nooit opgeven en altijd blijven lachen, daarmee maakte Bibian Mentel zo veel mogelijk van haar leven

Foto: Mentelity Foundation

Hoezeer het leven haar ook testte, ze bleef het als een cadeautje zien. Paralympisch boegbeeld Bibian Mentel kon genieten, terwijl de dood jarenlang nabij was. Een vrouw die antwoord had op de moeilijkste levensvragen is niet meer. Snowboardkampioen en paralympiër Bibian Mentel is na een decennialange strijd tegen kanker overleden. Ze zal herinnerd worden om haar ongekende veerkracht en positieve levensinstelling, meer nog dan om haar gouden medailles.

Hoe kun je nog genieten van het leven, wetende dat de dood voor je voordeur staat? Die vraag kreeg Mentel vaak. Ze moest er wel om lachen. “Dan heb ik slecht nieuws voor jou”, zei ze steevast tegen de vragensteller, “de dood zit naast iedereen. Denk maar aan al die mensen die plotseling overlijden.” Om daar meteen een van haar levenslessen op te laten volgen: iets wat je niet kan veranderen, moet je soms parkeren. Noem het struisvogelpolitiek. Af en toe je kop in het zand steken kan heilzaam zijn, ook om je gedachten te sturen naar dat wat goed en mooi is.

Mentel was naar eigen zeggen een zondagskind. Ze groeide op in de veilige omgeving van het Gooi. Nadat ze haar propedeuse rechten had gehaald, besloot ze haar hart te volgen. Ze verhuisde naar de bergen van Zwitserland om daar te snowboarden, haar grote passie. Ze bleek er nog goed in ook. Op 27-jarige leeftijd was ze klaar voor de Olympische Spelen van Salt Lake City, toen er botkanker in haar onderbeen werd geconstateerd. Dat moment zou bepalend blijken voor haar verdere leven, vooral door de wijze waarop ze haar lot droeg.

Aanvankelijk werd geprobeerd haar been te behouden. Een eerste operatie leek succesvol, maar na een half jaar kwam de kanker terug. Bij een van haar laatste publieke optredens, op een seminar over winnaarsmentaliteit, haalde Mentel nog aan hoe ze de moeilijke keuze maakte waar ze toen voor stond. “Het is belangrijk je te realiseren dat je altijd een keuze hebt. Het leven kan eng zijn, of zwaar, maar hebben we ooit problemen opgelost door bang te zijn? Soms moet je kiezen uit twee kwaden, maar dan is het wel jouw keuze. Datgene wat het beste bij je past. Dat kan kracht geven.”

Meer lezen? Klik hier voor het volledige artikel in de Trouw.

Meer lezen over de Mentelity Foundation? Klik hier!




Een derde van de beroepsbevolking worstelt met gezondheid, wat doen we daaraan?

Diabetes, hart- en vaatziekten, overgewicht – een derde van de Nederlandse beroepsbevolking heeft een chronische aandoening. Een aangepaste leefstijl met gezondere voeding en meer beweging kan helpen. Maar hoe houd je bijvoorbeeld een dieet vol tijdens zware ploegendiensten? TNO, samen met een grote groep experts, roept op om aangepaste leefstijlprogramma’s beschikbaar te maken voor werk. 

Een groot deel van de Nederlandse werkenden heeft te maken met een chronische ziekte: op dit moment kampt 3,1 procent van de werknemers met hart- en vaatziekten, 2 procent heeft diabetes, 3,8 procent heeft een maag- of darmstoornis en 4,5 procent heeft een psychische aandoening. Leefstijl speelt deels een rol bij het ontstaan én de behandeling van deze en andere chronische aandoeningen, zoals obesitas, verschillende typen kanker, gewrichtsaandoeningen en bepaalde psychische aandoeningen als chronische stress en depressie.

Alles bij elkaar is de schatting dat 8,5 miljoen Nederlanders een langdurige ziekte heeft. En dat worden er alleen maar meer, vertelt Noortje Wiezer, principal consultant Gezond Leven bij TNO. ,,Dat komt omdat we bijvoorbeeld diabetes op steeds jongere leeftijd ontwikkelen. Tegelijkertijd leven mensen langer en werken ze dus ook langer.’’

Mensen met een chronische aandoening zijn minder vaak aan het werk dan mensen zonder chronische aandoening. Ook kan een chronische ziekte het moeilijker maken om een werkritme vol te houden en tegelijkertijd de ziekte onder controle te houden.  Dit leidt tot meer verzuim, meer bezoek aan de huisarts, minder baankansen en hogere zorgkosten.

Wiezer: ,,Verlies van werk of je werk niet goed kunnen doen leidt ook tot persoonlijk leed, tot verlies van kwaliteit van leven. De belangrijkste reden om dit soort programma’s aan te bieden is dan ook daarop gericht. Maar ook voor werkgevers is dit een groeiend probleem, omdat ze waardevolle arbeidskrachten zo lang mogelijk in willen zetten en er nu al een tekort is in veel sectoren.’’

Het goede nieuws: onderzoek toont aan dat een andere leefstijl een positief effect kan hebben. Wiezer: ,,Gezond eten, meer bewegen, gezond leven kan een grote invloed hebben op iemand met een chronische ziekte.’’ Zelfs zoveel dat iemand bijvoorbeeld minder of helemaal niet meer ziek is. Ook zijn medicijnen of operaties effectiever en in sommige gevallen zelfs niet meer nodig. ,,Er zijn al verschillende programma’s waarvoor steeds meer wetenschappelijk bewijs komt dat ze werken. Deze willen we aanpassen aan het werk van mensen, daar brengen we namelijk het grootste deel van onze dag door.’’

(Bron en volledig artikel AD)




Onderzoekers ontwikkelen ‘baanbrekende’ immunotherapie tegen kanker

Foto door Anna Shvets via Pexels

Onderzoekers van de TU Eindhoven (TU/e) hebben samen met collega’s van andere instituten uit binnen- en buitenland een nieuwe vorm van immunotherapie ontwikkeld, die volgens hen over een paar jaar kan leiden tot een betere behandeling van kanker en andere ziekten. De TU/e spreekt van ‘baanbrekend onderzoek’. Aan het onderzoek werkten ook Amsterdam UMC, Radboudumc en andere instituten uit Europa en de VS mee.

Onderzoeksleider Willem Mulder noemt de resultaten ‘een belangrijke stap vooruit voor zowel getrainde immuniteit als de behandeling van kanker‘. De nieuwe techniek kent een groot aantal mogelijke toepassingen, zegt hij.

Kern van de nieuwe zogeheten ‘nanobiologische therapie’ is dat het aangeboren immuunsysteem van mensen ermee kan worden getraind, zodat het zelf tumorcellen kan uitschakelen. Bij muizen met huidkanker werkt het.

Bij apen is tot nog toe duidelijk geworden dat zij de behandeling goed verdragen. Een start-up die met de resultaten aan de slag gaat, hoopt binnen twee tot vier jaar onderzoeken te starten naar de effectiviteit van de therapie bij mensen met kanker.

(Bron en volledig artikel Dokters van Morgen)




Sylvia is haar kind kwijt en ongeneeslijk ziek: ‘Ik wil 84 worden, dat heb ik Dáoud beloofd’

Anderhalf jaar geleden verloor Sylvia de Witt onverwachts haar zoon. Zelfmoord. Snel daarna kwam die nieuwe dreun: ze is ongeneeslijk ziek. Toch weigert de Nijmeegse te zwelgen in zelfmedelijden. Een verhaal over onsterfelijk optimisme.

De strop hangt om haar nek. Ineens heeft ze hem uit de kartonnen zak getrokken die de politie eerder bracht. En nu staat Sylvia de Witt precies zo in de keuken als haar zoon op 17 april 2019 in het Nijmeegse bos moet hebben gestaan. Met een tot lus geknoopte elektriciteitssnoer stevig om de hals. Alles doet ze om te begrijpen wat niet te begrijpen valt: de zelfdoding van je eigen kind.

‘Laat er maar een boom op mij vallen. Weg met die pijn.’ Op die gedachte betrapt Sylvia de Witt (60) zich weleens als ze ná het overlijden van Dáoud (30) door de bossen rond haar woning op de Nijmeegse Kwakkenberg stapt. Nu ze ongeneeslijk ziek blijkt, is dat veranderd. Volgens artsen mag de freelanceschrijver blij zijn als ze het eind van dit jaar haalt. ,,Maar nee, ik wil nog niet dood. Heb hier nog genoeg te doen.”

Darmpijn. Een onbestemd gevoel in haar buik. Eerst denkt De Witt dat het van haar verdriet en de rouw komt. Fysieke klachten door verlies, dat hoor je wel vaker. Bovendien: de eerste pijntjes steken vorig jaar november de kop op. Precies rond Dáouds verjaardag.

Die verstrijkt. Net als alle eerste keren zonder hem. Sinterklaas, kerst, oud en nieuw. Alleen: dat zeurende gevoel blijft. Sterker nog, de pijn in haar buik wordt al maar erger. Ze gaat langs de dokter. En nog eens. En nog eens.

,,Een graf heb ik in ieder geval al.” Galgenhumor met waarheidsgehalte. Een tijdje na Dáouds dood reserveerden Sylvia en haar man Ronald een dubbele ligplaats vlak bij haar zoon op de Nijmeegse begraafplaats Rustoord.

Alleen: daar wil Ronald helemaal niet aan denken als hij zijn vrouw op 6 februari van dit jaar uit het ziekenhuis terug naar huis rijdt. Op de heenweg had hij nog gedacht alleen even de uitslag van haar ‘buikcontrole’ te gaan halen. Nu blijkt ze ernstige galblaaskanker te hebben. Dat is géén moment voor grappen over de dood.

(Bron en volledig artikel AD)




Reactie van IGZ over onzuiverheden in metformine: Geen acuut gevaar

NRC en Zembla hebben donderdag een artikel gepubliceerd over de onzuiverheid NDMA in onder meer metformine (klik hier voor dat artikel). Metformine wordt gebruikt in medicijnen voor patiënten met diabetes type 2, en NDMA is een waarschijnlijk kankerverwekkende stof. In december 2019 is bekend geworden dat er NDMA is gevonden in enkele partijen metformine. Deze partijen waren niet in Nederland op de markt. Er is daarna een groot Europees onderzoek gestart naar de omvang van de vervuiling. De resultaten hiervan zullen binnenkort bekend worden, maar op dit moment is er geen acuut gevaar voor de veiligheid van patiënten die deze medicijnen gebruiken.

Het gaat hier om een naar het zich laat aanzien beperkt risico van een waarschijnlijk lichte overschrijding van de NDMA-limiet. Dit is geen Nederlands verhaal, maar speelt wereldwijd. Om een volledig beeld te krijgen hebben we gegevens nodig van alle producten die op de Nederlandse markt zijn. Op basis van deze paar gegevens van het RIVM-onderzoek metformine van de markt halen, zou zeer grote consequenties hebben voor alle diabetespatiënten in Nederland. Dat is niet in het belang van de patiënten. Tot nu toe hebben we geen alarmerende signalen gezien en wachten we de resultaten uit Europa af.

Advies patiënten

De informatie die we op dit moment hebben geeft geen aanleiding tot zorg. Patiënten wordt daarom geadviseerd om niet te stoppen met het gebruiken van metformine. De voordelen van metformine wegen vele malen zwaarder dan het theoretische risico van een lichte overschrijding van de NDMA‐limiet.

Europees onderzoek

Eind 2019 werd er in Singapore en Zwitserland NDMA in metformine aangetroffen. Voor het gecoördineerde Europese onderzoek dat daarna werd gestart, is bedrijven gevraagd om al hun medicijnen met metformine te analyseren op het gehalte NDMA. Deze resultaten moeten voor 1 oktober 2020 zijn ingediend bij de Europese registratie-autoriteiten. In Nederland is dit het College ter beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).

Tussentijds beeld

Vooruitlopend op het Europese onderzoek heeft de IGJ het RIVM gevraagd om voor een aantal Nederlandse metformine-producten het gehalte aan NDMA te bepalen. Dit is gedaan om alvast een eerste beeld van de Nederlandse situatie te krijgen. Het RIVM heeft twaalf medicijnen met metformine onderzocht. In mei heeft het RIVM de resultaten aan de IGJ gemeld: voor negen van de geteste monsters geldt dat de hoeveelheid NDMA onder de Europees vastgestelde limiet uitkomt.

Voor drie monsters geldt dat deze NDMA bevatten in een hoeveelheid die dicht bij de toegestane limiet zit. Door de meetonzekerheid van de analysemethode staat alleen niet vast of de limiet voor NDMA net wel of net niet wordt overschreden. De uitkomsten van dit onderzoek gaven geen reden om vooruitlopend op het grote onderzoek maatregelen te treffen. En ook niet om het te publiceren: het kleine onderzoek gaf immers geen beeld dat representatief was voor Nederland. Dat beeld krijgen we pas als we de uitkomsten van het grotere onderzoek krijgen.

Strenge limiet

De limiet van NDMA in metformine is vastgesteld op een verwaarloosbaar risico. Wanneer 100.000 patiënten hun hele leven lang de maximale dosering van een medicijn gebruiken, waar elke dag de maximale toegestane limiet van de onzuiverheid in zit, dan zal er van deze 100.000 mensen 1 persoon extra ergens in zijn of haar leven een vorm van kanker krijgen.

(Bron: Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd)




‘Lymfoedeem kan ingrijpend gevolg zijn van behandeling gynaecologische kanker’

Vrouwen die behandeld zijn voor een gynaecologische kanker, kunnen te maken krijgen met lymfoedeem, een vochtophoping, in de benen of bij de schaamstreek. En dat kan behoorlijke gevolgen hebben voor het dagelijks leven van de vrouwen. Cindy Hoge van patiëntenorganisatie Olijf vindt daarom dat er meer aandacht moet komen voor die late gevolgen van de kankerbehandeling.

In de maand van de gynaecologische kankers vraagt de stichting aandacht voor die late gevolgen. ‘Mensen denken: je hebt kanker gehad, je bent toch genezen? Nu moet je alles weer kunnen. Maar dit zijn echt gevolgen waarvan wij zeggen: daar moeten we ook eens met zijn allen bij stilstaan’.

Vrouwen die te maken krijgen met lymfoedeem in de benen of bij de schaamstreek moeten vaak speciale broeken of kousen dragen. Dat is in de eerste plaats erg warm en broeierig, en ook niet erg flatterend. De vrouwen kunnen hun benen of liezen vaak ook niet meer scheren en moeten vanwege kans op ontstekingen erg uitkijken dat ze geen wondjes krijgen. Ook vermoeidheid is een gevolg van lymfoedeem.

(Bron en volledig artikel Dokters van Morgen)




Kankercentrum Nederland: door corona 5000 diagnoses minder dit voorjaar

Omdat dit voorjaar door de coronauitbraak veel reguliere zorg niet beschikbaar was of gemeden werd, zijn er 5000 kankerdiagnoses minder gesteld dan in de voorgaande tien jaren. Voor een deel van de betrokken patiënten kan dat veel verschil maken: het verschil tussen uitgezaaid en niet-uitgezaaid, tussen een zware behandeling en een lichtere. Dat zegt het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), een onderzoeks- en adviescentrum voor kanker.

Het is niet duidelijk hoe vaak uitgestelde kankerdiagnose de patiënt extra schade oplevert. “We kunnen dat pas op de lange termijn goed analyseren”, zegt Otto Visser, directeur registraties bij IKNL. “We zijn voor borstkanker al in meer detail aan het uitzoeken wat de gevolgen zijn. Op basis van die informatie kunnen we leren wat we in de toekomst op het gebied van diagnostiek het beste kunnen doen.”

Het risico op een ongunstiger ziekteverloop is het grootst bij de meest agressieve kankervormen. Bijvoorbeeld bij melanomen, de agressiefste vorm van huidkanker, en sarcomen, agressieve tumoren in botten of weke delen zoals spieren en zenuwweefsel. Maar ook bij acute lymfeklierkanker en acute leukemie kan het al snel verschil maken of een diagnose met vertraging komt.

“Voor longkanker en alvleesklierkanker geldt dat die vaak pas in zo’n laat stadium worden ontdekt, dat er veelal geen succesvolle behandeling meer mogelijk is”, zegt Visser. Voor veel andere kankers is dat anders. Darmkanker, prostaatkanker en borstkanker worden in veruit de meeste gevallen vroegtijdig opgespoord.

(Bron en volledig artikel NOS)