1

‘Nederland staat achteraan in de rij bij beschikbaarheid medicijnen’

‘Nederland wil zo min mogelijk betalen voor geneesmiddelen, waardoor we achter in de rij staan bij leveringsproblemen’, zegt gezondheidseconoom Xander Koolman in een uitzending van Kassa van afgelopen zaterdag. Hij legt uit waarom Nederland al jarenlang de grootste medicijntekorten van Europa heeft. Hiermee sluit hij aan bij recente berichtgeving in meerdere media over de oorzaken van de groeiende medicijntekorten in Nederland.

Afbeelding van Arek Socha via Pixabay

‘We hebben een preferentiebeleid waarin is vastgelegd dat zorgverzekeraars zelf mogen kiezen bij welke leverancier ze geneesmiddelen inkopen’, aldus Koolman. ‘Dat betekent in de praktijk dat de leverancier die de laagste prijs biedt, het leveringscontract krijgt.
Daarmee hebben zorgverzekeraars de laatste jaren honderden miljoenen bespaard. Maar bij dat soort contracten ligt de focus op de prijs en minder op de leveringszekerheid. Dus zodra er schaarste ontstaat op de wereldmarkt, staat Nederland achteraan in de rij.’

Nederland heeft al jaren te kampen met medicijntekorten en de tekorten lopen ieder jaar verder op. Met als dieptepunt afgelopen jaar: in 2022 waren er 1514 medicijnen (tijdelijk) niet beschikbaar. ‘De tekorten hebben verschillende oorzaken, zoals problemen in het productieproces, het preferentiebeleid en de afhankelijkheid van landen als China en India voor de productie’, aldus Carla Vos, adjunct-directeur bij de VIG. ‘Dit vraagt om een structurele aanpak.’

(Bron en verder lezen: Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen)




Medicijnschaarste opgelopen tot recordhoogte, vorig jaar ruim 1500 tekorten

Apothekersorganisatie KNMP heeft vorig jaar 1514 medicijntekorten geregistreerd, vooral vanwege problemen met de productie en distributie van geneesmiddelen. Volgens de branchevereniging is het nog nooit zo vaak gebeurd dat een medicijn langer dan twee weken niet beschikbaar was in Nederland. Onder meer aan tabletten die worden gebruikt bij ADHD en aan medicijnen tegen jichtaanvallen bestond een tekort.

Volgens KNMP konden de tekorten in bijna driekwart van de gevallen worden opgevangen door geneesmiddelen met dezelfde werkzame stof te gebruiken. Meer dan de helft van de tekorten was binnen tien weken opgelost.

KNMP-voorzitter Aris Prins spreekt desondanks van een schrikbarende toename van de medicijntekorten. In 2021 ging het nog om 1007 soorten medicijnen die te weinig beschikbaar waren. In 2019 en 2020 was de schaarste groter: toen was aan bijna 1500 medicijnsoorten een gebrek. In de jaren daarvoor lagen de tekorten in absolute aantallen een stuk lager, hoewel de schaarste wel ieder jaar een beetje toenam.

(Bron en volledig artikel: NOS)




Tekort epilepsiemedicijnen wordt nijpend: ‘Patiënten vragen om een oplossing’

Er zijn problemen met de levering van meerdere medicijnen die epilepsie kunnen voorkomen. Het gaat om middelen met de werkzame stoffen clonazepam, vigabatrine, valproïnezuur en carbamazepine. Naar schatting zijn 180.000 mensen afhankelijk van deze medicijnen.

Geneesmiddelentekorten zijn de laatste jaren wereldwijd een blijvend probleem geworden. In Nederland zijn de tekorten nog ernstiger. Al drie jaar op rij zijn jaarlijks 1000 gevallen van een tekort aan medicijnen genoteerd. In 2022 zal het aantal meldingen naar verwachting nog hoger uitvallen.

De kwetsbaarheid van Nederland komt door de redelijk kleine populatie, die ook nog eens relatief weinig medicatie gebruikt. Als afzetmarkt is Nederland daarom minder interessant voor farmaceuten. Dat effect is nog eens versterkt door het preferentiebeleid van zorgverzekeraars, waardoor zij waar mogelijk alleen de goedkoopste medicijnen vergoeden.

(Bron en verder lezen: NOS)




Mogelijk tekort aan medicijnen door faillissement fabrikant

InnoGenerics, een grote Nederlandse geneesmiddelenfabrikant, is failliet verklaard. Dat heeft minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, D66) dinsdag in een brief aan de Kamer laten weten. Het faillissement kan volgens hem gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van geneesmiddelen.

Afbeelding van Arek Socha via Pixabay

De medicijnfabrikant produceert en verpakt patentvrije geneesmiddelen in tabletvorm. Dat gebeurt in opdracht van meerdere handelsvergunninghouders, bedrijven die geneesmiddelen op de markt brengen. InnoGenerics maakt onder meer medicijnen tegen jicht, depressie, hart- en vaatziekten, epilepsie en suikerziekte.

Van de meeste geneesmiddelen die de fabriek produceert is er voorlopig nog voldoende voorraad of zijn er vervangende geneesmiddelen beschikbaar, schrijft minister Kuipers. Maar volgens hem kan niet worden uitgesloten dat er binnen enkele maanden voor sommige geneesmiddelen alsnog tekorten ontstaan.

(Bron en verder lezen: NRC)




‘Preferentiebeleid van zorgverzekeraars maakt medicijnvoorziening kwetsbaar’

OPINIE

‘Het preferentiebeleid van zorgverzekeraars maakt de medicijnvoorziening in Nederland kwetsbaar’, zegt Carla Vos, hoofd Kennis & Beleid van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen (VIG). Ze wordt geciteerd in een artikel over medicijntekorten dat The Lancet 30 juli online plaatste.

Aanleiding voor het artikel in The Lancet is de nieuwe regelgeving voor een veiligheidsvoorraad van 2,5 maand voor de meeste receptmedicijnen. Die maatregel wordt per 1 januari 2023 van kracht in Nederland. Het ministerie van VWS hoopt hiermee de tekorten aan met name generieke medicijnen in Nederland te beperken.
‘Volgens veel analyses is Nederland slachtoffer van het eigen succes bij bestrijding van hoge prijzen’, schrijft auteur Ferry Biedermann van The Lancet. Hij stelt dat Nederland binnen Europa een van de hardst getroffen landen is, als het gaat om medicijntekorten.

‘Het preferentiebeleid, dat steeds gericht is op het vinden van de aanbieder met de laagste prijs voor een bepaald medicijn dat uit patent is, ontmoedigt andere aanbieders om het medicijn in ons land óók aan te bieden’, analyseert Vos. ‘Soms geldt dat zelfs voor onze innovatieve lidbedrijven die het oorspronkelijk gepatenteerde medicijn nog kunnen leveren. Die ontwikkeling maakt ons kwetsbaar, want als bij die ene leverancier productieproblemen ontstaan, is het bij andere bedrijven niet zo simpel om de productie snel op te schalen. Daarbij is het goed om te beseffen dat de internationale toeleveringsketens van medicijnen de laatste jaren überhaupt minder betrouwbaar zijn geworden. Een probleem met grondstoffen of productie in China en India heeft direct zijn weerslag op onze medicijnvoorraden in Nederland.’

‘Ik ben een grote fan van het preferentiebeleid, want het heeft veel besparingen opgeleverd’, zegt Bart van den Bemt (apotheker en hoogleraar Personalized Pharmaceutical Care in het Radboudumc) in The Lancet. Toch zijn we in Nederland volgens hem op het punt gekomen waarbij de prijzen zó laag zijn, dat Nederland kwetsbaar is geworden in de Europese markt.
‘Als een medicijnfabrikant de keus heeft om op een medicijn wel een redelijke marge te verdienen in Duitsland en niet in Nederland, zal hij eerder aan Duitsland leveren’, aldus Van den Bemt.

(Bron en verder lezen: Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen)

 




Coronapandemie treft ook reumapatiënten door wereldwijd medicijntekort

De coronapandemie zet de zorg verder onder druk: er dreigt een groot tekort te ontstaan aan specifieke ontstekingsremmers voor ernstige vormen van reuma. Dit kan stressvol zijn voor reumapatiënten.

“Elke keer als die medicatie onderbroken wordt, is er een risico dat de ziekte actiever wordt”, zegt Inger Meek, reumatoloog aan het Radboudumc en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie. “En als dat gebeurt, levert dat ongemak op door de pijn en beperkingen en kans op blijvende schade aan de gewrichten. Elke verandering in medicatie is voor een reumapatiënt dus een hele spannende periode.”

Begin dit jaar werd duidelijk dat de reumamedicijnen ook werken tegen het afremmen van corona-infecties bij ziekenhuispatiënten. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseerde daarom in juli aan artsen deze middelen te gebruiken om ernstige corona-infecties te beteugelen. De vraag naar deze ontstekingsremmers is sindsdien wereldwijd geëxplodeerd.

(Bron en volledig artikel NOS)




EMA krijgt meer invloed om medicijntekort tegen te gaan

Foto: Pexels.com

De Europese samenwerking faalde in de coronacrisis. Om toekomstige drama’s te voorkomen, wil de Europese Commissie het mandaat van het Europese Medicijn Agentschap (EMA) uitbreiden. De EMA gaat in kaart brengen waar er tekorten en overschotten van medicijnen en hulpmiddelen zijn. Lidstaten moeten data aanleveren en de EMA-adviezen in overweging nemen.

Italië en Spanje schreeuwden om beademingsapparatuur, terwijl andere lidstaten aan het hamsteren sloegen. Om soortgelijke, toekomstige scenario’s in betere banen te leiden, moet de EMA Europese voorraden inzichtelijk maken en medicijn- en medische hulpmiddelentekorten proberen te voorkomen.

Daarnaast gaat de EMA informatie evalueren en adviseren rondom de thema’s veiligheid, kwaliteit en werkzaamheid van geneesmiddelen. De EMA gaat ook deskundigenpanels voor medische hulpmiddelen ondersteunen. Om deze nieuwe taken uit te voeren, worden binnen het EMA een stuurgroep voor Medische Hulpmiddelen en een Emergency Task Force (ETF) opgericht.

(Bron en volledig artikel Skipr)




Opnieuw groot medicijntekort, ‘Nederland vaak achteraan’

Opnieuw constateert apothekersorganisatie KNMP dat er een tekort is aan medicijnen. Het ging in 2020 om 1480 soorten, dat is iets minder dan het tekort van 1492 het jaar ervoor. Toen was er bijna een verdubbeling van het aantal medicijnen dat niet op voorraad was.

“We hoopten dat het toen een eenmalige uitschieter betrof, maar er lijkt nu sprake van plateauvorming op een zeer ongewenst niveau”, zegt KNMP-voorzitter Aris Prins in het NOS Radio 1 Journaal. “Patiënten, apothekers en andere zorgverleners ondervinden hier dagelijks enorme last van.”

Het gaat bijvoorbeeld om een andere verpakking, waardoor patiënten kunnen twijfelen of ze het juiste medicijn hebben. Of ze moeten terugkomen omdat het middel er niet is. Als ze een medicijn krijgen van een ander merk moeten patiënten daaraan wennen, wat klachten kan veroorzaken.

Toch is er in 99 procent van de gevallen een oplossing mogelijk. “Als de voorschrijver een werkzame stof aanwijst, kan de apotheker daar als medicatiespecialist heel goed de juiste middelen bij vinden.

Medicijnen waaraan vorig jaar een tekort was, zijn onder andere fluoxetine en sertraline, antidepressiva die door psychiatrische patiënten worden gebruikt om hun stemming te verbeteren en angsten te verminderen. Ook was er te weinig van het antistollingsmiddel fenprocoumon en van nitrofurantoïne tegen blaasontstekingen. “Deze geneesmiddelen worden door grote patiëntengroepen gebruikt en een tekort heeft grote impact op de patiënt”, zegt de KNMP.

Ook was er een tekort aan bepaalde medicijnen voor coronapatiënten, zoals de slaapmiddelen midazolam en propofol. Er is een gebrek als een geneesmiddel ten minste twee weken in het hele land niet verkrijgbaar is.

(Bron en volledig artikel NOS)




Opbouw ‘ijzeren voorraad’ medicijnen veel later klaar

De opbouw van de ‘ijzeren voorraad’ die het probleem van de medicijntekorten voor 85 procent moet oplossen, krijgt te maken met een flinke vertraging. De voorraadvorming begint pas eind dit jaar en is niet over anderhalf à twee jaar klaar, zoals de bedoeling was.

Foto: Pexels.com

Oorzaak is dat door de coronacrisis de productie van farmaceutische bedrijven in China en India voor een groot deel is stilgelegd. Bovendien heeft India een exportverbod en restricties ingesteld voor geneesmiddelen. Ook maakt de lockdown in veel landen distributie van medicijnen moeilijker.

“De ijzeren voorraad zal hierdoor later gereed zijn”, aldus een woordvoerder van minister Van Rijn (Medische Zaken). Samen met de werkgroep Geneesmiddelentekorten gaat het ministerie van VWS in juni overleggen over de voortgang van de aanleg van de ijzeren voorraad. Dan wordt ook bekend hoe groot die vertraging is.

(Bron en volledig bericht Skipr)