Vrouwen krijgen niet altijd de zorg die het beste bij hen past. Een beroerte kan zich anders uiten dan bij mannen, medicijnen kunnen anders werken of meer bijwerkingen veroorzaken en hormonale veranderingen kunnen een grote invloed hebben op zowel de lichamelijke als mentale gezondheid. Toch is medisch onderzoek jarenlang vooral gebaseerd geweest op het mannenlichaam. Om daar verandering in te brengen organiseerde het Universitair Medisch Centrum Gronigen (UMCG) de Week van de Vrouwengezondheid. Van 15 tot en met 18 juni stonden lezingen, workshops en bijeenkomsten in het teken van betere en meer passende zorg voor vrouwen.
Meer aandacht voor verschillen tussen mannen en vrouwen
Waar vrouwengezondheid enkele jaren geleden nog een relatief klein onderzoeksgebied was, groeit het inmiddels uit tot een belangrijk speerpunt binnen de gezondheidszorg.
Onderzoeker Aranka Ballering ziet die ontwikkeling van dichtbij. Volgens haar krijgen mannen en vrouwen met dezelfde klachten niet altijd dezelfde behandeling. Daarom pleit zij voor genderspecifieke zorg: zorg die rekening houdt met de biologische verschillen tussen mannen en vrouwen.
Vrouwen leven langer, maar minder gezond
Hoewel vrouwen gemiddeld ouder worden dan mannen, brengen zij meer jaren door met gezondheidsklachten. Dat komt volgens onderzoekers mede doordat veel medische kennis gebaseerd is op onderzoeken waarin mannen de grootste onderzoeksgroep vormden.
Hierdoor worden aandoeningen bij vrouwen soms later herkend, slaan behandelingen minder goed aan of treden juist vaker bijwerkingen op.
Ook op het gebied van mentale gezondheid bestaan duidelijke verschillen. Langdurig ziekteverzuim door psychische klachten komt aanzienlijk vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Vooral twee levensfasen vragen extra aandacht: de periode na een bevalling en de overgang. Hormonale én sociale veranderingen kunnen in die periodes leiden tot klachten, verminderde belastbaarheid en langdurige uitval.
Grote databank moet kennis vergroten
Om meer inzicht te krijgen in de gezondheid van vrouwen is het UMCG gestart met FemHealthData. Deze databank bevat geanonimiseerde gegevens van ruim 108.000 vrouwen tussen de 18 en 55 jaar.
Onderzoekers combineren huisartsgegevens met informatie uit bevolkingsonderzoeken en vragenlijsten. Daarnaast kunnen gegevens worden gekoppeld aan onder meer werkverzuim en zorgkosten. Daarmee hopen onderzoekers beter te begrijpen welke factoren invloed hebben op de gezondheid van vrouwen en hoe de zorg verbeterd kan worden.
Onderzoek naar hartziekten, beroertes en medicijnen
Binnen het UMCG wordt op verschillende terreinen onderzoek gedaan naar sekseverschillen in de gezondheidszorg.
Zo onderzoeken psychiaters hoe hormonale veranderingen invloed hebben op psychische aandoeningen en of vrouwen soms baat hebben bij een andere behandeling of medicatiedosering dan mannen.
Ook binnen de cardiologie zijn er belangrijke verschillen. Onderzoek wijst erop dat medicijnen tegen hartfalen bij vrouwen mogelijk in een lagere dosering effectief kunnen zijn, waardoor onnodige bijwerkingen kunnen worden voorkomen.
Daarnaast blijkt dat een beroerte zich bij vrouwen soms anders presenteert dan bij mannen. Daardoor worden signalen niet altijd direct herkend. Meer kennis hierover kan bijdragen aan een snellere diagnose en behandeling.
Van onderzoek naar betere zorg
De opgedane kennis moet uiteindelijk leiden tot betere zorg in de spreekkamer.
Een voorbeeld hiervan is PETRA, een digitaal menstruatiedagboek waarmee vrouwen dagelijks hun klachten kunnen registreren. Hierdoor krijgen zorgverleners beter inzicht in de relatie tussen de menstruatiecyclus en lichamelijke of psychische klachten, waardoor behandelingen beter kunnen worden afgestemd.
Ook binnen de opleiding Geneeskunde krijgt vrouwengezondheid steeds meer aandacht, zodat toekomstige artsen leren rekening te houden met verschillen tussen mannen en vrouwen bij het herkennen en behandelen van ziekten.
Zorg die beter aansluit
Met de groeiende aandacht voor vrouwengezondheid hopen onderzoekers de achterstand in kennis in te lopen. Uiteindelijk moet dat leiden tot zorg die beter aansluit bij de behoeften van vrouwen, zodat diagnoses eerder worden gesteld, behandelingen effectiever zijn en onnodige bijwerkingen kunnen worden voorkomen.
(Bron: UMCG)
