1

Ongelijkheid in toegang tot ggz voor jongvolwassenen: verhoogd eigen risico speelt een rol

Er veranderen veel aspecten in het leven wanneer men 18 en volwassen wordt. Voor degenen die een geestelijke gezondheidsbehandeling krijgen, betekent dit dat ze van het systeem voor jeugd overgaan naar het systeem voor volwassenen. Deze overgang leidt vaak tot verstoring en stopzetting van de zorg.

Foto door RODNAE Productions via Pexels

Maar waarom? In dit onderzoek hebben we aangetoond dat het feit dat jongvolwassenen meer moeten betalen voor hun behandeling een van de oorzaken is van de transitiekloof in Nederland. Dit is vooral het geval voor jonge vrouwen uit huishoudens met een lager inkomen, waardoor de ongelijkheid in toegang tot geestelijke gezondheidszorg toeneemt.

Een onlangs gepubliceerde studie in Social Science & Medicine van onderzoekers van Smarter Choices for Better Health (SCBH) laat zien hoe een verhoging van het verplicht eigen risico in Nederland leidde tot een afname in zorggebruik van geestelijke gezondheidszorg (GGZ) door jongvolwassenen. Het gaat hierbij om zorggebruik zoals de psycholoog of een psychiatrische behandeling.

Meer betalen vanaf 18 vooral effect op vrouwen uit huishoudens met lagere inkomens
Tussen 2011 en 2013 nam het eigen risico toe met zo’n 180 euro. Dit heeft ertoe geleid dat meisjes die op 18-jarige leeftijd eigen risico zijn gaan betalen, minder gebruik van GGZ zijn gaan maken. Van de 8,1% jonge vrouwen die gebruik maakten van de GGZ, deed gemiddeld slechts 7% dat toen het eigen risico toenam. Dit komt overeen met een daling van 13,6%. Deze daling van ongeveer 20% was het meest uitgesproken voor jonge vrouwen uit huishoudens met lage inkomens.

(Bron en volledig artikel GGZ Nieuws)




Luistertip: Podcast-serie over de mentale gevolgen van corona

Op Blue Monday, de ‘meest depressieve’ dag van het jaar, heeft de KRO-NCRV samen met NPO Radio 1 de podcast: ‘De psychische pandemie’ gelanceerd. Journalist Tom Veldhuijzen (TBS, College Tour, M) duikt in de wereld van de GGZ en gaat op zoek naar de gevolgen van twee jaar Corona-pandemie op de mentale gesteldheid van Nederland.

Het is bijna dagelijks in het nieuws: de mentale gevolgen van Corona zijn groot, raken enorm veel verschillende groepen, en gaan ongetwijfeld nog heel lang doorwerken. Volgens het CBS is het aantal jongeren met psychische gezondheidsklachten gestegen van 12 procent vóór de pandemie naar 24 procent nu.

Directeur René Adriaanse vertelt: “Toen Tom ons benaderde om mee te werken aan deze podcast, zeiden we volmondig ‘ja’. Het is een mooie, waardevolle inkijk geworden in de wereld van de geestelijke gezondheid. En vooral belangrijk is de koppeling die Tom steeds maakt naar hoe je zelf mentaal weerbaarder kunt worden.”

De podcast is te beluisteren via deze link!

(Bron en volledig artikel: GGZ Nieuws)




Regeerakkoord: artsen in loondienst, centrale inkoop jeugdzorg

Medisch specialisten moeten van het nieuwe kabinet-Rutte over twee jaar in loondienst komen van de ziekenhuizen als de prestatieprikkels niet fors verminderen. De huisarts gaat meer ggz-zorg overnemen en gespecialiseerde jeugdzorg moet centraler worden ingekocht.

Dat staat in het coalitieakkoord dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie woensdagmiddag hebben gepresenteerd, met het motto ‘Omzien naar elkaar en vooruitkijken naar de toekomst’. “Voor transformatie naar passende zorg, de bestuurbaarheid van ziekenhuizen en afremmen van perverse prikkels hebben ook specialisten een verantwoordelijkheid”, aldus het regeerakkoord.

Het kabinet wil dat artsen in loondienst gaan werken, als er binnen twee jaar geen verbetering optreedt bij de medisch-specialistische bedrijven: “Dan zal er regelgeving komen, zodat alle medisch specialisten in loondienst gaan.” Het kabinet begint alvast met de voorbereiding van de wetswijziging.

(Bron en volledig artikel Skipr)




MIND: ‘Jaarlijkse eigen bijdrage aan ggz vergroot kans op zorgmijding’

In de nieuwe ggz-financiering, onderdeel van het Zorgprestatiemodel dat op 1 januari 2022 ingaat, worden cliënten verplicht om niet alleen in het startjaar maar elk jaar zelf voor hun zorg te betalen vanuit het eigen risico. Dit komt omdat facturen sneller verstuurd zullen worden.

Door deze wijziging in de betaling krijgen jaarlijks 98.000 cliënten te maken met hogere zorglasten. MIND vindt deze drempelverhogende aanpassing onacceptabel en vraagt samen met de NVvP, LVVP, het NIP en V&VN aan het ministerie van Volksgezondheid om de wijziging terug te draaien. Dit meldt MIND.

In totaal gaat het om 17 miljoen euro die jaarlijks extra ten laste komt van de patiënt, blijkt uit berekening van de Nederlandse Zorgautoriteit. MIND vreest dat meer mensen hierdoor hun zorg gaan uitstellen of zelfs vanwege de financiële drempel zorg gaan mijden. Het probleem doet zich met name voor in de generalistische basis-ggz en bij relatief kortdurende trajecten.

(Bron en volledig artikel: Nationale Zorggids)




Budget Wlz 2021 is nu al te krap: te hoge instroom mensen met psychische stoornis

Veel meer mensen met een psychische stoornis dan verwacht stromen vanuit de ggz de langdurige zorg in. Het gestelde maximum indicaties voor dit jaar is al binnen een maand overschreden. Daarom is extra geld nodig.

De NZa adviseert om nu al de 100 miljoen euro aan herverdelingsmiddelen die in het budgettair kader waren gereserveerd, in te zetten.
De instroom van mensen uit de ggz in de langdurige zorg is echter veel groter dan van tevoren verwacht. VWS had rekening gehouden met een toename van ruim 9.000 patiënten. Maar tot 1 februari heeft het CIZ al meer dan 12.000 indicaties afgegeven. Dit aantal zal naar verwachting nog verder oplopen.
Vanaf dit jaar kunnen mensen met een psychische stoornis die blijvend zorg nodig hebben directe toegang krijgen tot de langdurige zorg.

(Bron en volledig artikel Skipr)




GGZ-psycholoog over mentale gezondheid tijdens deze crisis: ‘Kijk naar waar je wél invloed op hebt’

Met een gedeeltelijke lockdown en de herfst die steeds duidelijker zijn intrede doet, is het voor veel mensen niet makkelijk positief te zijn. Het baart psycholoog Maartje Smit van de GGZ-instelling FortaGroep dan ook zorgen dat er tienduizenden minder verwijzingen naar de GGZ zijn gegaan dan voorgaande jaren.

Illustratie: Knack

Een duidelijke verklaring is daar niet voor. Het roept vooral veel vragen op. “Is er een grotere groep zorgmijders die niet naar de huisarts durft vanwege risico op besmetting met het virus?”, vraagt Maartje Smit zich af. “Of omdat ze niet tot last willen zijn en hun eigen klachten als minder belangrijk of dringend ervaren nu de zorg overbelast dreigt te raken? Of omdat men zich in een lockdown beter voelt zonder de sociale verplichtingen en gedwongen wordt om meer rust te nemen? Dat zijn de vragen die het bij mij oproept.”

Smit zag tijdens de eerste lockdown eerder dit jaar ook een terugloop in aanmeldingen, maar na de eerste schrik begon iedereen z’n draai weer te vinden. “De digitale zorg nam toe. Behandelaren deden hun uiterste best zodat zorg op afstand toch door kon gaan.”

“Veel mensen ervaren door de dreiging van het coronavirus gevoelens van stress, angst en onveiligheid”, merkt Smit. “Ze maken zich zorgen om hun eigen gezondheid en die van een naaste, maar ook over de toekomst. Over hun baan, of hun vakantie nog doorgaat, de invloed van deze crisis op de economie. Het is nieuw terrein voor iedereen. Dat betekent dat veel mensen zoekende zijn naar hoe ze hierop moeten reageren.”

(Bron en volledig artikel Rijnmond.nl)




Ervaringsdeskundigen helpen vaker ggz-patiënten: ‘In hetzelfde schuitje gezeten’

Ze hebben zelf psychiatrische problemen gehad en ondersteunen mensen die daar nu mee kampen: Ervaringsdeskundigen in de ggz worden steeds meer ingezet. “Ze hebben in hetzelfde schuitje gezeten. Dat merk je aan bepaalde woorden en dat voel je”, zegt Paul* (49). Hij heeft een bipolaire stoornis en is verslavingsgevoelig.

Foto door Eleanor Jane via Pexels

“Nog even een peukie roken”, zegt hij in de bungalow van zorginstelling Umah-hai in Doorn en verdwijnt achter een kralengordijn de tuin in. Paul woont hier en krijgt er psychosociale begeleiding en ondersteuning. Dit keer van ervaringsdeskundige Oscar Römer (64), die tot vijftien jaar geleden kampte met een harddrugsverslaving. Ze mediteren en praten in een groepje over wat er bij ze naar boven komt. De sessie wordt ‘Zelfreflectie en stabilisatie’ genoemd.

In de vensterbank van de algemene ruimte staan wat planten en borden. Aan de grote vierkante tafel zit ook Sjaak (59), die jarenlang drugsverslaafd is geweest en de afgelopen tijd veel tegenslag had met zijn fysieke gezondheid. Zijn leven weer op de rit krijgen is niet makkelijk, ook vanwege de constante piep die hij hoort. Door dat oorsuizen kan hij geen viool meer spelen, wat zijn lust en zijn leven was.

Römer zet zijn rekwisieten op tafel. Een goudkleurige klankschaal, een boeddhabeeldje, een belletjeHij vraagt de deelnemers hun ogen te sluiten en zich op hun ademhaling te concentreren. “Probeer een gevoel van warmte en geborgenheid dat je hebt ervaren, op te roepen.” Na Römers tik tegen de klankschaal deelt Paul een herinnering. Sjaak komt er niet op. “Ik word helemaal gek van dat geluid in mijn oor. Waar heb ik dit aan verdiend? Niks gebeurt voor niks. Ik moet leren relativeren, afstand nemen en loslaten.”

(Bron en volledig artikel NOS)




Ggz-sector stopt met crisisopvang ouderen en gehandicapten

Instellingen in de ggz gaan per 1 januari stoppen met de crisisopvang voor andere doelgroepen, zoals ouderen en gehandicapten. De druk op de ggz wordt te groot en het is vanuit patiëntbelang niet wenselijk om hiermee door te gaan, zo vindt de sector.

Dat hebben brancheorganisaties De Nederlandse ggz en de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) laten weten in een gezamenlijke brief aan minister Hugo de Jonge van VWS. De sector zag dit jaar als een overgangsjaar van de oude wet BOPZ naar de wet verplichte ggz (Wvggz) en de wet zorg en dwang (Wzd).

Er is gekozen voor twee uitvoeringspraktijken, met twee verschillende uitvoeringspraktijken met elk eigen regels en procedures: één voor cliënten die een acute psychiatrische stoornis hebben – de Wvggz – en één voor patiënten met een geriatrische aandoening of een verstandelijke beperking (Wzd). Vanwege voortgangsproblemen met de invoering van de wetten, de hoeveelheid zorg die zorgkantoren inkochten en omdat de ouderenzorg en gehandicaptenzorg er niet in slaagden de crisisopvang te regelen, heeft de ggz dat op zich genomen. Dat zorgde voor te grote druk op de instellingen, aldus De Nederlandse ggz en NVvP, en op de behandeling van alle kwetsbare groepen patiënten. Dat is in een overgangsjaar nog wel te verdedigen, maar op de lange termijn onhoudbaar.

De ggz is primair verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wvggz en wil zich daaraan ook committeren. De brancheorganisaties hebben aangeboden om in ieder geval de triage te vervullen voor patiënten bij wie niet duidelijk is welke problematiek er speelt. De ggz zet daarvoor de fysieke crisisdienst in. Daarnaast is aangeboden om tot 1 januari de gehandicapte- en ouderensector te helpen bij de uitvoering van de Wzd voor cliënten in crisis en de voorbereiding op de eigen taken uitgevoerd door een SO of AVG, zodat die per 1 januari 2021 de taken van de Wzd zelf kunnen uitvoeren.

(Bron en volledig artikel Skipr)




Schade aan kleine bloedvaten leidt tot depressie

Er is een verband tussen schade aan de kleine bloedvaten (microcirculatie) en symptomen van depressie, zoals een sombere stemming, slapeloosheid en verlies van interesse en plezier. Dat blijkt uit onderzoek aan het Maastricht UMC+. De bevindingen van de Maastrichtse onderzoekers zijn onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Hypertension.

Afbeelding: Hartstichting

Dat er een relatie is tussen schade aan de microcirculatie en symptomen van depressie, is al eerder onderzocht, op basis van dwarsdoorsnede-onderzoek. Daarbij wordt ieder individu binnen de onderzoeksgroep eenmaal en op hetzelfde tijdstip geobserveerd of gemeten. Het is echter voor het eerst dat deze relatie is vastgesteld door middel van een zogenoemde longitudinale studie, waarbij deelnemers aan een onderzoek over een lagere termijn worden gevolgd.

De Maastrichtse onderzoekers volgden gedurende vier jaar bijna drieduizend mensen tussen de 40 en 75 jaar die aan het begin van de studie geen tot weinig symptomen hadden van depressie. Bij hen werd de functie van de kleine bloedvaten in kaart gebracht: in de huid, in het oog (meer precies in het netvlies) en met biomarkers uit het bloed. Die metingen zijn bijzonder. Schade aan de grote vaten is relatief gemakkelijk vast te stellen, maar het in beeld brengen van de functie van de haarvaten is veel lastiger. Het vergt veel training en ervaring van de onderzoeker, is arbeidsintensief, tijdrovend, kostbaar en er is geavanceerde apparatuur nodig.

(Bron en volledig artikel GGZ Nieuws)




‘Zwaar psychiatrisch patiënt staat nog te lang op wachtlijst’

De wachtlijsten in de ggz worden bestreden op een manier waardoor patiënten met zware psychische problemen er nog niks aan hebben. Naar schatting moeten 11.000 van deze patiënten, vaak met een combinatie van aandoeningen, vier maanden of langer wachten tot ze behandeld kunnen worden. Dat zegt de Algemene Rekenkamer in het rapport Geen plek voor grote problemen.

Illustratie: Knack

Het aantal van 11.000, gebaseerd op peilingen, ligt zo’n 40 keer hoger dan de 250 à 300 patiënten met wie staatssecretaris Paul Blokhuis van VWS rekende in het plan van aanpak dat hij in maart naar de Tweede Kamer zond, aldus de Rekenkamer.

Blokhuis erkent dat de huidige aanpak ‘nog onvoldoende resultaten laat zien’ en ‘een steviger en ambitieuzer vervolgaanpak nodig is’. Hij gaat daarover niet alleen praten met de zorgverzekeraars en de ggz zelf, maar ook met de diensten die toezicht houden op onder andere de wachtlijsten.
Maar de Rekenkamer gooit de 11.000 patiënten ten onrechte op één hoop, vindt Blokhuis. Zij hebben niet allemaal ‘hoogcomplexe’ zorg nodig, meent hij. Niettemin moeten ook voor hen de wachtlijsten korter.

(Bron en volledig artikel Dokters van Morgen)